parijat
Posted by samaya on March 27, 2007
æ9′ª\uf a;f{pmg\ afbnsf sf]dn yf]kfx¿
cfuf] _’nfpmg\ u’/f;sf g/d xfufx¿
eflrpmg\ oxfsf k|To]s s}bL ;8sx¿
d]/f] a”9f] lxdfnsf] b]z
d]/f] cflbd kz’sf] b]z
ltd|f] gfddf kz’ x’g’ dnfO{ :jLsf/ 5}g
ltd|f] gfddf aln x’g’ dnfO{ :jLsf/ 5}g
d]/f] a”9f] lxdfnsf] b]z
ltd|f] gfddf lj1flkt x’g’ dnfO{ :jLsf/ 5}g
ltd|f] gfddf ;dlk{t x’g’ dnfO{ :jLsf/ 5}g
d]/f] cflbd kz’sf] b]z…Æ
/fhgLlts ;Qflj;ª\ultsf lj?4 lj_f]xsf pko’{Qm zAbx¿ p/fNg] :jb]zdf dfq xf]Og ljb]zdf ;d]t rlr{t x’g k’u]sL kfl/hftsf] hGd lnª\ludf lrofaufg, bflh{lnªdf lj= ;+= !(($ df dftf cd[t df]Qmfg / lktf 8f= s]= P;= jfOafsf] kl/jf/df t];|f] ;Gtfgsf ¿kdf ePsf] lyof] . kfl/hft hGd]sf] dlxgf lglZrt 5}g t}klg To; a]nfsf] k|fs[lts jftfj/0f ;DaGwdf ;'g]sf] s’/fsf cfwf/df cg’dfg ub}{ pgsL alxgL ;’sGof n]lV5g\— æltdL hGd]sf] dlxgf xfdLnfO{ yfxf 5}g . lbbLx¿ eG5g\, ltdL hGd]sf] a]nf 3/jl/kl/ ;]t} OG_sdn _’n]sf] lyof] /] . bflh{lnªdf OG_sdn j}zfvdf _’N5 /] . To;}n] ltdL j}zfvd} hGd]sf] eGg] xfdL cg’dfg nufp5f}+ .Æ
OG_sdnsf] dudu af:gfn] uDs]sf] lrofaufgdf lrl6Ss k/]sf] ;fgf] 3/, sf]7]af/L kfl/hftsf] :d[ltk6ndf Tolt :ki6 5}g . pgnfO{ cf_gL cfdfsf] klt Tolt;f/f] ;Demgf /x]g . pgL lrofaufgaf6 ;x/df cfPkl5 sfG5L 5f]/LnfO{ hGdfP/ k/nf]s eOg\ . kfl/hftsL cfdf cd[t df]Qmfg 8f= s]= P;= jfOafsL sfG5L kTgL lyOg\ . h]7L kTgLsf] d[To'kl5 ljjfx u/]/ NofOPsL . cfdfsf] pd]/ To; a]nf dfq t]x« jif{sf] lyof] . ;flxnL 5f]/L kfl/hfteGbf dfly Ps hgf lbbL / bfh’ lyP . kl5 uP/ b’j} hgfsf] d[To' eof] . cfdfsf] ;Demgf ub}{ kfl/hftn] cfTd;+:d/0fdf n]v]sL 5g\— æcfdfsf] dfof s:tf] x’G5 dnfO{ ;Demgf 5}g, d]/L alxgLnfO{ klg .Æ
cfdf ;fg}df :juL{o eP klg kfl/hftsL aHo} hLljt} lyOg\ . t/ pgL aHo}sf] ddtfaf6 klg jl~rt eOg\ . clt s8f ldhf;sL aHo};u kfl/hftsf] jif{sf] Ps k6seGbf a9L e]6 x’b}gYof] . pgsf afh] ;/bf/ wgdfg jfOaf k”jL{ g]kfnsf] r}gk’/af6 hLjgofkgsf qmddf uf;, jf; / skf;sf] vf]hL ub}{ bflh{lnª k’u]sf lyP . pgsf] clGtd OR5fcg’;f/ d[To'kl5 pgnfO{ cf_g} 3/sf] cfugdf hnfOPsf] lyof] . ufpn]x¿ ldn]/ To;f] gug{ cfu|x u/] klg aHo}n] dflggg\ . kl5 aHo}sf] d[To'kl5 pgs} OR5fcg';f/ nf]Ug]s} ;dflw5]p pgnfO{ ;dflw:y ul/of] . cfh klg bflh{lnªsf] o; e]udf hfg] xf] eg] kfl/hftsf afh] / aHo}sf] ;dflwnfO{ b]Vg ;lsG5 . o:tf] efj’s k|jf;L kl/jf/df hlGdg k’u]sL kfl/hftsf lktf eg] crDd}sf] :jefjsf lyP . k/Dk/fut d”No–dfGotfsf pgL ;zQm lj/f]wL lyP . afh]sf] d[To'kZrft\ kfl/hftsf lktfn] skfn sf6]gg\, h’uf vf}/]gg\, 5fs af/]gg\ . pN6f] d’;ndfgn] agfPsf] s]s vfP/ a;] .
lktfsf] dfofn] dft[Tjsf] cefj t v8\lsg lbPg, t/ 8f= P;= s]= jfOaf cfd dflg;x¿eGbf leGg :jefjsf lyP . slt dflg;x¿ t pgnfO{ ;gsL g} 7fGy] . pgL lrofsdfgdf la|l6;x¿sf cwLgdf 8fS6/L uy]{ . t/ pgsf] cxd\n] la|l6;x¿sf] bf;Tj :jLsf/ ug{ ;s]g . uf]/fx¿sf] cf/fdbfoL hflu/ / cf]xbfnfO{ Ps} emf]sdf 5f]8]/ pgL lnª\luofaf6 lnDa”–a:tLsf] Pp6f ;fgf] tLgsf]7] 3/df a;fO ;/L :jtGq ¿kdf :yfgLo hgtfsf] :jf:Yof]krf/df nfu] . pgsf] PP6f ;fgf] cf}ifwL–k;n lyof] . t/ Toxf /f]uLeGbf u}//f]uL dflg;x¿sf] hd36 x’g] uYof]{, /f]usf af/]df eGbf a9L /fhgLlt / bz{gsf af/]df u_uf_ rNYof], lrof, r’/f]6 / kfgaf6 cfltYo–;Tsf/ x’GYof] . _’;{bsf] ;dodf cf_g} lsl;dsf] cg’;Gwfgdf Jo:t /xg] 8f= jfOaf k/]sf] a]nfdf /f]uLx¿nfO{ lgMz’Ns pkrf/ dfq ub}{gy], cf}ifwL / cfly{s ;xof]u;d]t ub{y] . log} ;gsL / lj_f]xL 8fS6/ afa’sf] 5q5fofdf kfl/hft;lxt pgsf bfh’ / alxgLx¿sf] kfngkf]if0f x’g yfNof] . ul/aLsf cufl8 :jfledfgnfO{ aGwsL /fVg grfxg] 8fS6/sL 5f]/L kfl/hftn] :yfgLo kf7zfnfdf cf_gf] cf}krfl/s lzf ;’? ul/g\ .
cª\u|]hx¿sf lj?4 lj_f]x u/]/ :jtGq P]of;Lsf] hLjg ;’? u/] klg ;De|fGt cª\u|]hx¿sf] ;ª\utn] 8f= jfOafsf] ;+:sf/sf sltko k k|efljt lyP . o; ;DaGwdf j0f{g ub}{ kfl/hftn] cfTd;+:d/0fdf n]v]sL 5g\— æ…3dG8L 5g\ xfd|f afa’ oBlk 3dG8L 5g\ . cf_”eGbf tNnf] :t/sf ;fyLx¿;u v]Ng kfOb}g . af]nLrfnL, :jefj lau|G5 pgsf] egfOdf .… lzlt dfG5], af}l4s dfG5], dfS;{ k9]sf 5g\, Pª\u]N; k9]sf 5g\, ufGwL k9]sf 5g\, c¿ w]/}–w]/} k9]sf 5g\, t/ k9\g’ dfq dfG5]sf lglDt s]xL klg xf]Og, k9]sf 5g\, a;, k9]sf 5g\ .Æ
kl/jf/df ePsf w]/}j6f c;fdlos d[To'x¿n] 8f= jfOafsf] dgnfO{ 9′ª\uf agfPsf] lyof] . klxnL kTgL;d]tsf u/L 5 hgf nfnfafnfx¿ 5f]8]/ cd[t jfOaf klg vl;g\ . of] 36gfkl5 pgL k”0f{ ¿kdf gfl:ts eP . pgsf] Xbodf O{Zj/k|ltsf] cf:yf d/]/ uof] . af}4 k/Dk/fcg’;f/sf] 3/sf] k”hfsf]7f _nf;]d wfgnfO{ nfQLn] lxsf{P/ es’G8f] v]n] . a’4 / u’? /]Da’r]{sf d”lt{x¿ gfndf nu]/ ufl8lbP . ;’u'/sf] df;’ 3/df x’Ng klg gx’g] To; kl/jf/sf] r’nf]df ;’u'/sf] df;’ kfSof] . lj_f]xsf] of] z}nLsf] s]xL dlxgfkl5 kl/jf/sf cGo tLg ;b:ox¿ klg csfnd} d/] . o; 36gfn] ubf{ 8f= jfOafsf] lj_f]x emg\ /flSsof] . ufp3/n] g;DemfPsf] eP pgn] d[To';+:sf/;d]t alxisf/ ug]{ eO;s]sf lyP .
o;/L aflnsf kfl/hftn] cf_g} 3/leq lj_f]xL jftfj/0f b]lvg\ . b]lvg\ dfq xf]Og, cf_}+n] cg’ej ul/g\ . k|jf;sf] To; tfdfª–kl/jf/df wd{, cGwljZjf; / k/Dk/fut d”No–dfGotfx¿ ;a} etfe’ª\u eP . o;/L ;Gs]sf 8f= jfOafsf] dgsf] leqL txdf sf]dntfsf g/d efux¿ klg lyP . oL g/d :jefjsf] ;Demgf ub}{ kfl/hftn] n]v]sL 5g\— æxfdL pgnfO{ ;+;f/sf] ;a}eGbf l;kfn’ syfjfrs 7fG5f}+ . xfdLnfO{ 6′gf nfU5 pgsf syfx¿n] . ;w}+el/ Pp6f vlkg;Sg’ ;:k]G;df nu]/ syfnfO{ pgL afsL /flvlbG5g\ . ;’Tg hfbf xfdLdf ef]ln ;fem x’g’sf] cft’/Ll;jfo s]xL klg x’b}g . k|To]s 36gfdf, k|To]s s’/fdf pgL xfdLnfO{ lx/f] x’g], lhlgo; x’g] ;Nnfx dfq lbG5g\ . ufnL klg ub}{gg\, s’6\b}gg\ klg . ;w}+–;w}+ ;’lsnf] / ljsf;zLn jftfj/0f lbg vf]H5g\ . 3/df zf;g 5}g, zf]if0f 5}g, :jR5Gbtfn] h] klg af]Ng, cleJoQm ug{, cf_gf] clwsf/sf lglDt n8\g v’nf 5′6 5 .Æ
s~rghª\3fn] dfof u/]/ 5]j}df /fv]sf] kxf8sL /fgL bflh{lnªsf] xl/ofnLdf n8\b}k8\b} kfl/hft a9\b} uOg\ . slnn} pd]/b]lv slj;’ne efj’stfn] pgnfO{ 5f]lk/xGYof] . gLnf] kxf8, xl/of] ¿v, jg–hª\un, _”n, 3fdsf] klxnf] em’Nsf], ;”of]{bo, kfgLsf] bx, jiff{, /ftf]–sfnf] afbn, llth, gLnf] cfsfz oL ;a k|s[ltsf ljleGg ¿kx¿df kfl/hft ;fl6b} hfg yflng\ . jftfj/0f 3/b]lv 3/aflx/;Dd _’Ssf / ?dfgL lyof] . t/ Ps–b’O{j6f s’/fx¿df eg] 8f= jfOafn] kl/jf/df s8f cg’zf;g klg nfb]sf lyP . 3/df s;}n] gfRg–ufpg x’b}gYof] . g[To / ufog;u pgnfO{ cToGt 3[0ff lyof] . of] pgsf] k’/fgf] :jefj lyPg . lrofaufgsf] 3/df ufOg]sf] :jfut–;Tsf/ u/]/ ;ª\uLtdo jftfj/0fdf ?bf?b} /ft latfpg] pgsf] xflb{stf PsfPs x/fP/ uPsf] lyof], o;sf k5fl8 kSs} klg s’g} sf/0f x’g'k5{ . kl/jf/df Pskl5 csf]{ ub}{ cfOk/]sf b’3{6gfx¿ g} o;sf sf/0f x’g ;S5g\ . t/ kfl/hftn] lktfsf cfvf 5n]/ eP klg gfRg 5f]l8gg\, ufpg klg 5f]l8gg\ . kl5 uP/ gfrufg pgsf] ;f]v g} aGg k’Uof] .
kfl/hftsf] ;flxlTos Xbodf k’6 lbg] sfddf pgsf sfsf 5f]/f Pp6f bfh’sf] klg sd dxjk”0f{ e”ldsf lyPg . pgL ufpsf ;lqmo o’js lyP . v]ns’bsf ;f]lvg pgL ufpdf Pp6f x:tlnlvt klqsf rnfpy] . pgsf] n]vgL cfsif{s x’GYof], kfl/hftsf] dg 5′g] . pg}n] kfl/hftleqsf] XbonfO{ 5fd5′d ub}{ klxnf] k6s eg]sf lyP— æalxgL, ltdL sljtf n]v .Æ kfl/hftn] lhGbuLdf klxnf] kN6 sljtf n]Vg] c;_n k|of; ul/g\ . t/ Tof] pgsf] dg kUn]/ _’6]sf] sljtf lyPg . Ps lbg ltg} bfh’n] _]l/ eg]— æalxgL, ltdL syf n]v .Æ pgn] dw’dfntL / nfnxL/fsf syfx¿ k9]sL lyOg\ . To;}sf] k|efj k/]sf] Pp6f k|]dsyf n]lvg\ . syf ;’g]/ ;fyL;uLx¿ xf;] . t/ log} k|of; / bfh’sf] cfTdLo k|]/0ffn] pgdf ;flxTosf/ aGg] x’6x’6L hfu]/ cfof] .
kfl/hftsf bfh’ lzjs’df/ jfOaf lrqsnf / 3f]8r9Lsf ;f]lvg lyP . pgsf] ;ª\sngaf6 kfl/hftn] ‘tf]tfd}gf, ‘jL/l;Ssf, ‘u’nasfjnL, ‘k|]dnx/L / ‘csa/–jL/an kl9g\ . oL syfx¿n] pgdf k9\g afgL a:of] . :s’nsf] ;fgf] k’:tsfnoaf6 pgn] yk cWoog ul/g\ . ‘lk6/Dofg, ‘/lagx’8, ‘c/]laog gfO6\;, ‘l;Gbfafb b ;]n/, ‘/laG;g qm’;f] h:tf k/Lsyfx¿sf] ;+;f/df kfl/hft x/fpg yflng\ . ;]S;fg An]s, s’zjfxf sfGt, Kof/]nfn cfjf/f, uf]ljGb l;+xsf xNsf_’Nsf pkGof;x¿ klg 5fgL–5fgL kl9g\ . cWoog s;/L ;’? ug]{, s;/L Jojl:yt ug]{ / s;/L cufl8 a9fpg] eGg] s’g} of]hgf lyPg . xftdf h] k¥of] ToxL k9Øf] . o;/L g} eP klg pgsf] cWoogsf] llth clns _/flsnf] x’b} uof] . la:tf/} kfl/hftnfO{ aRrg, lg/fnf, ;’ldqfgGbg kGt, j8{\;jy{, ;]nL, ls6\;, 6]lg;gn] cfslif{t ug{ yfn] . z/RrG_, k|]drGb, /fhuf]kfnrf/L, uf]ljGbjNne kGt, s]= Pd= d’G;L, j[Gbfjgnfnlt/ tflgb} uOg\ . ;:tf] ;flxToaf6 ;’? ePsf] pgsf] cWoog :jtM:_”t{ ¿kdf uDeL/ ;flxTot_{ df]l8b}, ulxl/b} uof] . o;}tfsf s]xL syf n]lvg\ / Rofltg\ . n]vfOdf cem} pgsf] dg kf]lvg ;s]sf] lyPg . o:tf] dgl:yltsf] lrq0f ub}{ kfl/hftn] n]v]sL 5g\— æ;f]r]sf] hlt n]Vg} ;lsGg . ;f]Rg’ cf_”nfO{ / n]Vg’ kf7sx¿nfO{ x’G5 .Æ o;kl5 n]vgfy kf}8Øfn / w/0fLw/sf sljtfx¿ klg kl9g\, dg k/fOg\ . k9fOsf] o;} qmddf Ps lbg Pp6f ;xkf7Ln] cfsif{s z}nLdf dxfslj b]jsf]6fsf] lgDg sljtf jfrg u/L—
s’g dlGb/df hfG5f} ofqL
s’g dlGb/df hfg] xf]
dflg;x¿sf] sfw r9L
s’g b]jk’/Ldf hfg] xf]…
of] sljtfn] kfl/hftsf] XbonfO{ klxnf] k6s ulx/fOaf6 5f]Olbof] . pgsf] cGtd{g Ps k6s a]:;/L emsemlsof] . Psflt/ o;/L k|f/De eP/ kfl/hftsf] ;flxlTos ofqf cufl8 al9/x]sf] lyof] eg] csf{lt/ lszf]/fj:yfdf kbfk{0f ul/;s]sL kfl/hftsf] k|]dk|;ª\u klg ;’? eof] . bflh{lnªdf To; a]nf k|]dsf] nx/ g} rn]sf] lyof] . pgsf cf_g} bfh’ lzjs’df/ k|]ddf nxl;Psf lyP . ;fyL;uLx¿ k|]dkq n]Vg yfln;s]sf lyP . k|]dsf] lglZrt kl/efiff s;}n] a’em]sf] lyPg . pgLx¿ k|]dkq cfbfgk|bfg x’g', e]3f6 ug’{ clg efu]/ ljjfx ug’{nfO{ g} k|]d 7fGby] . kfl/hftn] klg ;fyLx¿sf] k|]dkq n]Vg ;’? ul/g\ . n]Vbfn]Vb} Ps lbg yfx} gkfO{ pgsf] Xbon] Ps hgf :yfgLo ljBfyL{ l76f]nfO{ k|]dLsf ¿kdf :jLsf/ u¥of] . kqfrf/x¿ rNg yfn], efj’stf emg\–emg\ a9\g yfNof] . o; a]nf kfl/hftsf] pd]/ rf}w jif{sf] lyof] . Tof] k|]dk|;ª\unfO{ kfl/hftn] cf_}+ eTsfOg\ . To;kl5 ef/L Pjd\ c;lhnf] dgl:yltn] pgL lbglbg} lylrb} hfg yflng\ . s~rghª\3fnfO{ ;fL /fv]/ ;’? ePsf] of] kljq k|]dsyfsf] cGt h;/L eP klg To;af6 kfl/hftn] lhGbuLe/ d’lQm kfOgg\ . To; k|]d–cg’e”ltnfO{ l6Kb} pgn] cfTd;+:d/0fdf n]v]sL 5g\— æcflv/ ToxL uNtL hl6n qf;bL eP/ d]/f] dgdf al;lbof] . Tof] Pp6f uNtL lyof] d]/f] hLjgsf] . d cf_” dfq xf]Og, d}n] cufw k|]d ug]{ To; JolQmnfO{ klg TolQs} b’MvL / lg/fz t’NofP/ 5f]l8lbP .…Æ klxnf] k|]dk|lt cf_}+n] u/]sf] cGofosf] ck/fwaf]wn] kfl/hftnfO{ lhGbuLe/ kL8f ePsf] cg’ej x’G5 . pgsf n]vg, ;fyLefOx¿;usf s’/fsfgL / kqfrf/af6 pgsf] of] 3fp a]nf–a]nf alNemg] u/]sf] kfOG5 . cfTdkL8fsf oL af]lemn efjgfx¿nfO{ pgn] cf_gf sltko /rgfx¿df vf; u/L k|f/lDes n]vgx¿df cleJoQm u/]sL 5g\ . o; qf;bLo kL8fnfO{ cfhLjg leofpg] lg0f{o grfxbf–grfxb} klg kfl/hftn] lsg ul/g o; s’/fsf] pQ/ ;fob :jod\ kfl/hft;u klg lyPg . cg’dfg ug]{n] u/]sf 5g\ t/ Tof] g} k”0f{ ;To gx’g klg ;S5 . 3/, kl/jf/, nf]Ug] / cfTd;dk{0faf6 pgL ql;t lyOg\ . h]7L cfdfkl§sL lbbLsf] b’Mvb lhGbuL / legfh’sf] kz’jt\ Jojxf/n] o;nfO{ cem psf;]sf] x’g ;S5 . ls o;f] x’g’ klg cf_}+df Pp6f lj;ª\ut lj_f]x lyof], ;fRr} slt hl6n eP/ aUof] pgsf] hLjg / o; hl6ntfsf ;DaGwdf kfl/hftn] @)#( ;fndf Pp6f kqdf n]v]sL 5g\—æd]/f] hLjg clt ufx«f] / hl6n eOlbof] . o:tf] hLjg afRg t d}n] vf]h]sL xf]Og . Pp6f hl6ntfnfO{ ;ufNg vf]Hbf csf]{ hl6ntf ylkof] .… d}n] t dfq ;fwf/0feGbf s]xL a]un hLjg afr” eGg] ;f]r]sL lyP .Æ
kfl/hftnfO{ of] k|]dk|;ª\un] ePsf] ck/fwaf]w / pgsf] klxnf] k|]dsf ;DaGwdf kfl/hftsf lr7Lx¿sf] ljZn]if0f ub}{ 8f= dx]z df:s] n]V5g\— ælszf]/L kfl/hftdf dfq xf]Og o’jf kfl/hftnfO{ dg k/fpg] Ps;]Ps ;’Gb/ d]wfjL k|ltefx¿ lgl:sP, t/ kfl/hftsf] k|yd k|0fosf] pRrtfdf sf]xL k’Ug ;s]gg\ . kfl/hftsf] hLjgdf cfpg] klxnf] k’?ifsf] bfhf]df kfl/hftsf] Xbo lhTg ;Sg] sf]xL csf]{ b]vf kg{ ;s]g . h’g k|]dnfO{ pxfn] lgi7′/tfk”j{s c:jLsf/ ug’{ePsf] lyof], Tof] c:jLs[t sxf eof] / < b’af]{Wo t/ k|uf9 cg’e”ltx¿åf/f k|Hjlnt eP/ Tof] hLjgko{Gt pxfsf] Xbosf] Pp6f s’gfdf To; k’?if;usf] dof{lbt ;DaGwdf aflr/_of] .Æ
kfl/hftsf Psdfq bfh’sf] @)!) ;fndf kf]v/Ldf 8′a]/ c;fdlos d[To' eof] . pgL k9fOdf xf]gxf/ lyP, lrqsfl/tf uy]{, af;’/L ahfpy], 3f]8f r9]/ bf}l8g’ pgsf] ;f]v lyof] . pgL dL7f–dL7f s’/f u/]/ alxgLx¿nfO{ dSv kfy]{ . lszf]/fj:yf kf/ ub}{ hfbf pgdf gsf/fTds k|j[lQx¿sf] ljsf; x’b} uO/x]sf] lyof] . log} lk|o lzjs’df/ bfO d’;nwf/] kfgL kl//x]sf] a]nf l;sf? l76fnfO{ arfpg kf]v/Ldf xfd _fNbf csfnd} d/] . of] 36gfn] kfl/hftsf] kl/jf/df Pp6f gof df]8 NofOlbof] . kfl/hftsf lktf lgs} lg/fz eP . 3/df Ps lsl;dsf] rsdGgtf 5fof] . lal;{g} g;Sg] b’Mvn] kxf8 ag]/ 8f= jfOafnfO{ lylr/fVof] . o; ck|Toflzt rf]6n] pgL Ps k|sf/n] c4{ljlKt g} eP .
log} kL/ / Joyfx¿ af]s]/ kfl/hft sf7df8f}+ cfOg\ @)!! ;fndf . sf7df8f}+df sfsfsf 5f]/f bfh’sf] ;ª\sngaf6 uf]sL{, tf]N;tf]O{, /fx’n ;fª\s[Tofog k9\g yflng\ . oL n]vsx¿nfO{ k9\g yfn]kl5 kfl/hftn] ljutsf] cWoogaf6 c;Gt’i6 ePsf] cg’ej ul/g\ . sf7df8f}+ cfPkl5 klg kfl/hftsf] cfly{s hLjgdf s’g} ;’wf/ ePg . pgsf] kfl/jfl/s hLjg k”j{jt\ sl7g g} /_of] .
kfl/hftsf] dfWolds :t/;Ddsf] lzf bflh{lnªs} ld;g :s’ndf eP klg pgn] k|j]lzsf k/Lf eg] @)!! ;fndf kßsGof ljBf>d, l8NnLahf/af6 pQL0f{ u/]sL x’g\ . o;/L g} @)!# / @)!% df pgn] kßsGof sn]haf6 qmdzM cfO{= P= / aL= P= pQL0f{ ul/g\ . To;kl5 lqe’jg ljZjljBfno, lqk’/]Zj/df Pd= P= cª\u|]hLsf] cWoognfO{ cw’/} 5f8]/ pgsf] cf}krfl/s lzf ;lsof] . sn]hdf aL= P= k9\bfv]l/sf b’O{ jif{ kfl/hftsf nflu cToGt si6bfos lyP . tL lbgx¿ ;lDemb} pgn] n]v]sL 5g\— æcfh dnfO{ ;a}eGbf a9L ;xfg’e”lt ToxL b’O{ jif{nfO{ lnP/ x’G5 . af}nfxfh:tf lyP tL l:yltx¿ .Æ aL= P= clGtd k/Lfdf kfl/hft;u _f/fd eg]{ k};f;d]t lyPg . kfl/hft / pgsL alxgL ;’sGof Pp6} sfdf k9\y] . cfwf k]6 vfP/ Ps hgfsf] _f/fd eg]{ k};fsf] aGbf]a:t t eof] t/ b’O{ lbbL–alxgLaLr Pscsf{nfO{ k/Lf lbg nufpg] xf]8afhL rNof] . ;dfwfg lgl:sg ;s]g . cGtdf 8]df]G;6«];g :s’nsL k|wfgfWoflksf >LdtL rG_snf ls/0fsf] ;xof]un] b’j} hgfn] _f/fd e/] . o;/L kfl/hftn] :gfts pQL0f{ u/]sL lyOg\ .
sf7df8f}+–cfudg, oxfsf] cWoog / ;ª\3if{do hLjgn] kfl/hftleqsf] n]vgzlQmnfO{ d”t{ ¿k lbg yfNof] . kfl/hft jf:tjdf kfl/hft ePsf] klg sf7df8f}+ cfPkl5 g} xf] . To;eGbf klxn] t pgL bflh{lnªsL lji0f’ jfOaf lyOg\ . cleJolQmsf] /x/ af]s]sL t/ k|:_’6g x’g g;s]sL lji0f’s’df/L jfOaf . bflh{lnªsf nfdfn] pgsf] Gjf/fg ‘5]s’8f]Ndf eg]/ u/]sf lyP . 5]s’8f]Ndf cyf{t\ tf/f–/fgL . tf/f–/fgL cToGt efj’s s]6L lyOg\ . pgL ?dfgL x’g’sf] xb;Dd k’Ug] uly{g\ . k|]dkq–n]vssf ¿kdf pgsf] pbo eO/x]sf] lyof] . pgsf k|]dkqx¿ cToGt efj’s x’Gy] . ;fob kfl/hftsf] uBn]vgdf sljtfTds z}nLsf] lgdf{0f oltv]/} x’g vf]lh/x]sf] x’g'k5{ . sf7df8f}+sf] jftfj/0f bflh{lnªsf] eGbf leGg lyof] . oxfsf] ;flxlTos kl/j]zleq kfl/hftsf] sljTj k|:_’l6t eO/x]sf] lyof] . t/ k|]dk|ltsf] cg’/fu, la5f]8 / j]bgfn] pgnfO{ etetL kf]ln/x]sf] lyof] . o:t} dgl:yltdf kfl/hftn] sljtfx¿ n]Vg ;’? ul/g\ . Ps lbg lrQ/~hg g]kfnL;u g]kfnL ljifosf] k/Lfsf l;nl;nfdf cfjZos lgb]{zg dfUbf kfl/hftn] n]v]sf s]xL sljtfx¿ pgn] >j0f ug]{ df}sf kfP . ‘n]Vg g5f8\gf];\, sljtf /fd|f 5g\ egL klxnf] k6s sf7df8f}+df kfl/hftnfO{ k|f]T;fxg lbg] JolQm lrQ/~hg g} lyP . pgs} k|of;af6 kfl/hftsf b’O{j6f sljtf ejfgL le’åf/f ;Dkflbt w/tLdf k|sflzt ePsf lyP . o;/L kf7sx¿;d @)!# ;fndf kfl/hft sjloqLsf ¿kdf b]vf kl/g\ .
o; 36gfkZrft\ kfl/hftn] htftt} sljtf b]Vg yflng\ . sljtfd} ;’Tg], sljtfd} p7\g] ug{ yflng\ . r’/f]6 tfGg] afgL bflh{lnªd} a;]sf] lyof] . w”jfsf rSsfx¿;u} pgL ca sljtfsf] ;+;f/df x/fpg yflng\ . pgdf glhs} ah]sf] af;’/Lsf] w’g;u sljtfnf]ssf] ofqf ug]{ afgL a:of] . sljtfn]vg–jfrgsf] o;} qmddf @)!$ ;fnlt/ ‘/f]bL3/ ;flxlTos ;+:yfdf kfl/hft k|j]z ul/g\ . s’g} ;flxlTos ;+:yfdf k|j]z u/]sf] pgsf nflu of] g} klxnf] cj;/ lyof] . ‘/f]bL3/ sf] dfWodaf6 kfl/hft sf7df8f}+nL ;dfhdf o’jf sjloqLsf ¿kdf ;flxlTos uf]i7Lx¿df b]vf kg{ yflng\ . o;} cjlwdf sf7df8f}+sf df]xglxdf+z’ yfkf, e”lk z]/rg, /d]z ljsn, jf;’ zzL, åfl/sf >]i7h:tf o’jf sljx¿;u pgsf] ;Dks{ eof] . o;} qmddf @)!$ ;fndf kfl/hftsf] klxnf] sljtf;ª\u|x cfsfª\f k|sflzt eof] . cfsfª\f / pgn] @)!* ;fn;Dd n]v]sf ;a}h;f] sljtfx¿ :jR5GbtfjfbL wf/faf6 k|efljt 5g\ . klxnf] k|]dsf] ck/fwaf]w / sf7df8f}+nL kl/j]zdf ef]Ug’k/]sf gL/; hLjgef]ufOsf] kl/k|]Iodf @)!@—@)@! ;fn;Ddsf sljtfx¿ n]lvPsf k|tLt x’G5g\ . rf}w jif{s} slnnf] pd]/b]lv ef]Ug’k/]sf dfgl;s Pjd\ zf/Ll/s oftgfsf ef]ufOx¿ o; sfnsf sljtfdf JoQm x’g vf]h]h:tf] nfU5 .
kßsGof sn]hsf] cWoogsfndf kfl/hftn] rf/j6f pkGof;x¿ n]lvg\ . ?dfgL–:jR5GbtfjfbL k|s[ltsf oL pkGof;x¿ lyP— ;ª\3if{, dfgj cGtof{dL, zf/bf / j/kLkn . klxnf] pkGof; ;ª\3if{ k|sfzgsf nflu c:jLs[t ePkl5 kfl/hft lg/fz eP klg n]Vg 5f]l8gg\ . o;/L ;ª\3if{kl5sf cGo tLg pkGof;x¿ tof/ eP . dfofk|]d, ljof]u, ul/aL, efj’stf, b’3{6gf, d[To', jf;gf, ktgh:tf k|rlnt af}l4stfsf] xjfOlsNnfdf cfwfl/t oL pkGof;x¿;u :jod\ kfl/hft c;Gt’i6 /x]sf] s’/f oL rf/j6} pkGof;nfO{ hnfP/ gi6 u/]af6 :ki6 x’G5 .
k|f/lDes sfndf n]lvPsf oL rf/–rf/j6f pkGof;x¿ gi6 u/]/ klg kfl/hfltleqsf] Pp6f a]hf]8 pkGof; n]Vg] dxjfsfª\f dg{ ;s]g . Tof] dxjfsfª\f emg\–emg\ alni7 x’b} uO/x]sf] a]nfdf pgL xf8hf]gL{sf] eofgs /f]uaf6 u|l;t eOg\ . tLg jif{;Dd pgL la5Øf}gfdf s}b x’g afWo eOg\ . kfl/hftsf nflu oL tLg jif{x¿ zf/Ll/s ¿kaf6 dfq xf]Og, dfgl;s ¿kdf klg cToGt kL8fbfoL lyP . cf}ifwf]krf/n] emg\–emg\ cfly{s ;ª\s6sf] vfN8f]df v;fln/x]sf] lyof] . o:tf] k|lts”n jftfj/0fdf kfl/hftn] cf_gf] rf/}lt/ cWof/f] g} cWof/f] b]Vg yflng\ . lhGbuLaf6 xf/ vfO;s]sL kfl/hftnfO{ rsf]{ lj;ª\ultaf]w eO/x]sf] lyof] . log} lg/fzf / 56k6Lx¿aLr g]kfnL ;flxTodf ax’rlr{t pkGof; lz/Lifsf] _”n hlGdof] . of] pkGof; g]kfnL pkGof;;flxTodf Pp6f a]hf]8 lj;ª\ultjfbL–cl:tTjjfbL s[ltsf ¿kdf dfq rlr{t ePg, o;n] Pp6f o’ufGtsf/L pkGof;sf] k|lti7f kfO{ @)@@ ;fnsf] dbg k’/:sf/ k|fKt ug{ ;_n eof] . o; pkGof;sf] k|sfzgkl5 g]kfnL ;flxlTos hut\df kfl/hftsf] JolQmTj lgs} dfly p7Øf] . pgL Ps}rf]l6 rrf{sf] lzv/df k’lug\ . o; pkGof;sf] snfksf ;DaGwdf k|l;4 ;dfnf]rs k|f= jf;’b]jL lqkf7Ln] n]Vg’ePsf] 5— æjf:tjdf lz/Lifsf] _”n -@)@@_ cf}kGofl;s snfsf s;Ldf ¿kgf/fo0f l;+xsf] e|d/ pkGof; -!((@_ kl5 g]kfnL efiffdf l;lh{g k’u]sf] snfTds pTs[i6 u'0f:t/sf] Ps csf]{ pkGof; xf] .Æ
lz/Lifsf] _”n–n]vgsf] k[i7e"ldsf ;DaGwdf kfl/hftn] Pp6f cGtjf{tf{df eg]sL 5g\— æpkGof; ;’? ug’{eGbf klxn] d]/f] ;fgf] OR5f lyof]— uf]/vf l;kfxLsf] abgfd ug]{ . d}n] ;fgf] 5bf uf]/f l;kfxLx¿sf] cftª\ssf] syf y’k|} ;’g]sL lyP / bflh{lnªdf To:tf clk|o 36gfx¿ 3l6/xGy] / dnfO{ kl5 nfUof], oL a]_jfsdf csf{sf lglDt Hofg u’dfpg] uf]/vfx¿ klg abdf; g} x’bf x’g\ . To;kl5 d]/f bfO s]= P;= nfdf, 8]y EofnLaf6 efu]/ cfPsf pxfsf ;fyL h]= Pd= df]Qmfg / a_Lg/l;+xh:tf bf];|f] ljZjo’4sf tLg hgf e”tk”j{ ;}lgsx¿;u cGtjf{tf{ lnP/ sf7df8f}+sf] tTsfnLg Sofgef;df n]Vg yfn]sf] pkGof; rlr{t eof] / k’/:s[t klg .Æ
lz/Lifsf] _”n pkGof; g]kfnsf] a’l4hLjL v]dfdf jfbljjfbsf ;fy w]/} rrf{df cfof] . o;sf] rrf{ g]kfnaflx/ klg k’Uof] . 6ª\sljnf; jfo{sf] cg’jfbdf ‘An” lddf];f eP/ af_o ;+;f/df k’Uof] / xfn cd]l/sfsf] d]l/NofG8 ljZjljBfnosf] kf7Øqmddf ;d]t o;n] ;dfj]z x’g] df}sf kfPsf] 5 . clxn] of] pkGof; g]kfnL efiffljb\ Pjd\ cg’jfbs xf?lxtf] gf]h”sf] sndaf6 hfkfgL efiffdf cg’jfb eO/x]sf] 5 . pgsf] ljrf/df lz/Lifsf] _”n ljZj;flxTod} lrlgg ;lsg] Pp6f pTs[i6 /rgf xf] . o; pkGof;sf ;DaGwdf l:jl8; la|6f :6f]lEnªsf] egfO 5— æof] cToGt JolQmut / :yfgLo /ª\un] ck|efljt 5 . o;sf] syfj:t’ ;fj{ef}lds 5 .Æ lz/Lifsf] _”nk|lt k|ltlqmof hgfpb} hd{g 8f= Oª\ul/8 qm]O8L n]V5g\— æx/]s dflg;n] cg’ej u/]/ klg eGg cK7Øf/f] dfGg] hLjgsf d’Vo cy{, lgod / l;dfgfsf ;DaGwdf kfl/hftn] uDeL/ k|Zgx¿ p7fPsL 5g\ . lz/Lifsf] _”ndf o;sf k|d’v rl/qx¿ hLjgsf lk|otd, 3fOt] / dfgjLo ksf] /x:of]b\3f6g u5{g\ . r:df nufPsL, 5f]6f] skfn kfn]sL, ;’lzlt ;sda/Ln] gf/LhLjgsf k|;ª\udf cf_g} bz{gsf] lgdf{0f u/]sL 5 . p;n] nf]Ug]dflg;nfO{ _lqmPsf] _”nsf] /; r’:g] ej/f;u t’ngf ub}{ To:tf] nf]Ug]dflg;nfO{ hLjg ;dk{0f u/]/ ;fwf/0f dlxnf eO{ afRg’eGbf d[To'nfO{ g} /f]Hg rfxG5] . ;’of]u Pp6f b’MvL kfqsf ¿kdf b]vf k/]sf] 5 . ;+j]bgfxLg, lr;f] uf]/vf ;}lgs ;’of]ujL/sf nflu cfOdfO{ zf/Ll/s ;Gt’li6eGbf a9\tf s]xL xf]Og . anfTsf/ / xTof p;sf nflu ;fdfGo s’/f 5g\ . t/ -;sda/Lsf] k|]dk|;ª\ukl5_ p;n] hLjgsf ;f/f cy{x¿ PsfPs u’dfof] . ;sda/Ln] p;sf cfvf o;/L vf]lnlbG5]— æcs}{sf] x’s’ddf, cs}{sf] gfddf xfdLn] n8\g] o’4 Pp6f JolQmn] csf]{dfly u/]sf] ck/fw g} xf] .Æ
lz/Lifsf] _”nnfO{ 3f]/ k/kL8s, d[To'k"hs pkGof; eg]/ cfnf]rgf klg ul/Psf] 5 . uf]ljGb e§af6 o;nfO{ ‘lz/Lifsf] _”n ls sfuhsf] _”n < eg]/ tTsfn} s8f zAbdf cfnf]rgf eof] . vu]G_ ;ª\u|f}nf, lgg’ rfkfufO{+, Clif a/fn, r}tGo, d’/fl/ cof{nh:tf k|ultjfbL ;dfnf]rsx¿n] lz/Lifsf] _”nsf] k6s–k6s w”jfwf/ cfnf]rgf u/]sf 5g\ .
lj;ª\ut ;+;f/af6 d’lQmsf] rfxgf ub}{ lg/fzfsf] afbnn] 9flsPsL kfl/hftn] lz/Lifsf] _”n pkGof;nufot To; sfndf n]lvPsf /f]uL k|]ldsfsf] kq, d[To'sf] cufnf]df, g;f]w of] 3fp, d]/f] kkn/sf] ¿v, ;u} d/f}+, pkfoxLg ;femh:tf sljtfdf z”Gotf, lg:;f/tf / lj;ª\ultsf aLrdf cl:tTjsf nflu j}olQms lj_f]x af]n]sf] kfOG5 . o;} qmddf JolQmaf]waf6 ;d”xdf hfg] k|of;:j¿k g]kfnL ;flxTodf rlr{t cfGbf]ng ‘/fN_f sf] hGd ePsf] xf] . /fN_fleq kfl/hftsf] hLjgn] gof df]8 lng yfNof] . o;kl5 kfl/hftdf /x]sf] lj;ª\ultjfbL÷cl:tTjjfbL lj_f]xn] t’ngfTds ¿kdf a9L :ki6 cfsf/ lnb} uPsf] b]lvG5 . o; k|sf/ zf/Ll/s / dfgl;s ¿kdf kL8fx¿ af]s]/ aflr/x]sL, lz/Lifsf] _”nn] nf]slk|otfsf] lzv/df k’u]sL kfl/hft /fN_f–cfGbf]ngdf ;ª\ul7t eOg\ . /fN_fx¿ uLtsf] dfWodaf6 hgtfaLr hfg yfn] . hgtfsf dfemdf uP/ pgLx¿;u glhlsg], jf:tljs hut\nfO{ /fd|/L a’‰g] / lj_f]xsf :j/x¿ prfNg] ;Gbe{df /fN_f–;Gtltn] lj;ª\ultsf lj_f]xdf af}l4s / snfTds uLt, nf]s;ª\uLtdf cfwfl/t b]zk|]d / dfgjLo k|]d;DaGwL uLtx¿ ufp–ufpdf ufpg yfn] . jf:tjdf k/Dk/fk|ltsf] Pp6f lj_f]x lyof] /fN_f . :jtM:_”t{ ¿kdf p7]sf] o; /fN_fnL lj_f]xsf] d”ndf cxd\ / dxjfsfª\f l5k]sf] lyof] . /fN_f–;Gtlt rrf{df cfPkl5 dfq o;sf] bfz{lgs cfwf/sf] vf]hL x’g yfNof] . o; ;d”xdf k|mfG;sf] ljBfyL{ cfGbf]ng, To;sf g]tf /]lh; b]a|], af]lnleofsf] o’4df ;lxb ePsf bl0f cd]l/sL of]4f r] Uj] ef/f / So’afnL g]tf l_8]n Sof:6«f]h:tf qmflGtsf/L g]tfx¿sf] k|efj kb}{ uof] . So’afnL qmflGtsf] ;_ntfkl5 dGqL kb;d]t Tofu]/ af]lnleofnL qmflGt ;_n kfg{ lx8]sf r] Uj] ef/fsf s[ltx¿ ‘So'afnL qmflGtsf/L o'4sf ;+:d/0fx¿ / ‘r] Uj] ef/f 8fo/L Toltv]/ lgs} rlr{t lyP . /fN_fleq klg oL s[ltx¿sf] cWoog x’g yfNof] . o;} qmddf la:tf/} /fN_fx¿ dfS;{jfbL lrGtglt/ glhlsb} hfg yfn] . kfl/hft klg /fN_faf6 qmdzM dfS;{jfbL lrGtgt_{ cfslif{t eOg\ . kfl/hftsf] hLjgdf cfPsf] o; k|sf/sf] j}rfl/s kl/jt{gn] pgsf] n]vgdf klg k|efj kfb}{ uPsf] yfxf x’G5 .
/fN_f Toltv]/sf s]xL k|ltefzfnL o’jsx¿af6 hGd]sf] lyof] . kfl/hftsf] ;fy kfPsf slj, ufos, ;ª\uLtsf/ / lrGtsx¿sf] o; ;d”xsf] ;Demgf ub}{ d~h’nn] n]v]sf 5g\— æ/fN_f /fd|f] pT;fx / hf];sf] ls/0f lyof] . cfzf / pdª\usf] cem egf}+ ;dfhdf ljBdfg lj;ª\ultx¿sf lj?4df aflnPsf] cfuf] lyof] . cfxf / kfl/hft lbbLn] sqf] cf6 / e/f];f lbg’x'GYof] Tolt a]nf .Æ kfl/hftn] klg c;’/lt / c;xfo x’b} uPsf] a]nf /fN_f–;Gtltsf] cf8–e/f];f kfPsL lyOg\ . t/ To;leq klg kfl/hft ;d:ofd’Qm lyOgg\ . pgs} zAbdf— æt/ /fN_fleq klg d Tolt ;’vL lyOg . tgfjsf] _f;Ldf em’lG8P/ aflr/x]sL lyP .Æ o:tf] dfgl;stfdf h]lnP/ /fN_fsfndf klg kfl/hftn] sltko lj;ª\ut sljtf–syfx¿ n]lvg\ . /fN_fsfndf klg kfl/hftleq åGå lyof], t/ oxL åGån] pgdf ;dfhk|lt tLj| lj_f]xsf] efj pTkGg eof] . oxL lj_f]xsf] /fsf] afNb} kfl/hftn] zflGtsf] cg’ej ug{ yflng\ . o;}tfsf ljleGg jfdkGyL g]tfx¿sf] k|efjdf k/]/ /fN_f–;Gtlt gof cGtlj{/f]wleq h]lng yfNof] . ;flxlTos ofqfsf qmddf kfl/hftn] lj;ª\ut lrGtgaf6 k|ultjfbt_{sf] /fN_fsfnLg o; ;ª\qmd0f–cjlwnfO{ Pp6f dxjk”0f{ df]8sf ¿kdf lnPsL 5g\ . o; ;DaGwdf kfl/hftsf] :jLsf/f]lQm o:tf] 5— æ/fN_f eP/} d}n] hgkLo ofqf ;’? u/]sL 5′ . /fN_f g} Pp6f o:tf] dfWod /_of], h;n] k|ultzLntft_{ cu|;/ x’g cfTdut / j:t’ut b’j}t_{af6 afWo t’NofOlbof] .Æ
o; k|sf/ :ki6 lbzfaf]w eOg;s]sf] /fN_fleq cf:yfsf] vf]hL ub}{ u/]sf] åGåleq dxQfxLg pkGof;, cflbd b]z, ;8s / k|ltefsf s]xL syfx¿ n]lvPsf x’g\ . /fN_fsfnsf] pQ/f4{df cfP/ kfl/hftdf ;fdflhs bfloTjsf] efjgf a9]sf] kfOG5 . t/ of] bfloTj ljrf/ k|:6 geO;s]sf], ju{af]wljgfsf] pu| JolQmjflbtfdf cfwfl/t bfloTj lyof] . o; a]nf kfl/hftleqsf] o’jf hf]; h’d'{/fO/x]sf] lyof] . qmflGtsf/L of]4f r] Uj] ef/f / l_8]n Sof:6«f]sf] ljrf/n] pgsf] ;”Id tGt’nfO{ :kz{ ul/;s]sf] ;do lyof] of] . kl/0ffd:j¿k a}+;sf] dfG5]h:tf] pkGof;sf] hGd x’g uof] . jf:tjdf /fN_fsfnLg lrGtgsf] k|ltljDa a}+;sf] dfG5]nfO{ dfGg ;lsG5 . o; pkGof;sf] k|sfzgkl5 p7]sf ljrf/x¿sf] ;fdgf ug]{ qmddf kfl/hftn] k|ultjfbnfO{ Xbob]lv g} :jLsf/ ug{ yfn]sf] yfxf x’G5 . lj;ª\ultjfb÷cl:tTjjfb / /fN_faf6 k|ultjfbt_{sf] ;ª\qmd0fnfO{ kfl/hftn] o;/L cleJoQm u/]sL 5g\— æhLjgsf] qmddf cfOnfUg] cy{xLgtf, lg/fzf, s’07f, e|d tyf dfgl;s tgfjx¿b]lv d’Qm eO{ To:t} kl/l:yltb]lv plAhPsf lj_f]x / cfqmf]zx¿nfO{ ;xL wf/fdf nufO{ hLjgsf] ;xL d”No / ;xL af6f] klxNofpg] qmddf k|ultzLn n]vgt_{ cu|;/ ePsL x’ .Æ kfl/hftsf] o; egfOaf6 pgsf] hLjgk|ltsf] wf/0ff :ki6 x’G5 . oxL wf/0ffaf6 kfl/hft @)#! ;fndf g]kfn sDo’lg:6 kf6L{ -rf}yf] dxflwj]zg_ sf] ;b:o algg\ .
;flxlTos n]vgdf k|ultjfbt_{sf] pb\3f]if0fsf ¿kdf tf]/Laf/L af6f / ;kgfx¿ pkGof; hlGdPsf] xf] . sDo’lg:6 kf6L{sf] ;b:o eO;s]kl5 k|ultjfbL ;flxlTos _f6df kfl/hftn] g]t[TjbfoL e"ldsf v]Ng yflng\ . oxL e”ldsfsf] k[i7e"lddf n]lvPsf s[ltx¿ tf]/Laf/L af6f / ;kgfx¿, p;n] /f]h]sf] af6f], kvf{nleq / aflx/, clgbf] kxf8;u} pkGof;x¿, ;fNuLsf] anfs[t cf;', jwzfnf hfbf–cfpbf syf;ª\u|x / a}+;fn' jt{dfg sljtf;ª\u|xleqsf s]xL /rgfx¿ x’g\ .
kfl/hftsf] ;flxlTos ofqf k’:tssf ¿kdf @)!$ ;fndf cfsfª\f sljtf;ª\u|xaf6 ePsf] lyof] eg] cGt klg a}+;fn’ jt{dfg -@)%)_ sljtf;ª\u|xaf6} eof] . @)!$ ;fnb]lv @)%) ;fn;Ddsf] ;lqmo ;flxlTos ofqfsf qmddf kfl/hftn] tLg sljtf;ª\u|x -cfsfª\f M @)!$, kfl/hftsf sljtfx¿ M @)$$, a}+;fn’ jt{dfg M @)%)_, rf/ syf;ª\u|x -cflbd b]z M @)@%, ;8s / k|ltef M @)#@, ;fNuLsf] anfTs[t cf;' M @)$#, jwzfnf hfbf–cfpbf M @)$(_, b; pkGof; -lz/Lifsf] _”n M @)@@, dxQfxLg M @)@%, a}+;sf] dfG5] M @)@(, tf]/Laf/L af6f / ;kgfx¿ M @)#@, cGtd’{vL M @)#%, p;n] /f]h]sf] af6f] M @)#%, kvf{nleq / aflx/ M @)#%, clgbf] kxf8;u} M @)#(, kl/eflift cfvfx¿ M @)$^, af]gL M @)$*_, tLg cfTd;+:d/0f -w”kL, ;Nnf / nfnLu’/f;sf] _]bdf M @)$#, Pp6f lrqdo z’?jft M @)$%_, cWoog / ;ª\3if{ M @)%)_, Ps dlxnfd’lQm;DaGwL n]v–lgaGw;ª\u|x -cfwL cfsfz M @)$*_ nufot PSsfO;j6f s[ltx¿sf] l;h{gf u/]sL 5g\ . pgsf cem} Ps n]v–lgaGw;ª\u|x, Ps gf6Ø;ª\u|x / cfTd;+:d/0fsf] Ps efu ck|sflzt cj:yfdf /x]sf] a’lemG5 .
kf6L{leqsf] ;}4flGts jfbljjfbsf sf/0f ‘rf}yf] dxflwj]zg 6′lqmPkl5 ‘Pstf s]G_ / To;kl5 ‘;+o’Qm hgdf]rf{ ;u lgs6tf b]lvP klg hLjgsf] clGtd k|x/df cfP/ kfl/hft qmdzM :jtGq jfdkGyL n]vgt_{ pGd’v ePsf] cfef; ldN5 . o; a]nfsf n]vgdf kfl/hftn] ;fdflhs–cfly{s lj;ª\ultsf lj?4 cfnf]rgfTds oyfy{jfbnfO{ d”n ¿kdf cufn]sL 5g\ . o;} ;Gbe{df sltko s[ltx¿df gf/LjfbL :j/ :ki6 ¿kdf d'vl/t ePsf] kfOG5 . o; sfndf cfP/ kfl/hftn] cf_gf k’/fgf s[ltx¿sf] k’gd”{Nofª\sg x’g'k5{ eGg] tLj| rfxgf /fv]sf] kfOG5 .
kfl/hft ;flxTosf ljleGg ljwfdf snd rnfpg] k|ltefzfnL ;|i6f lyOg\ . pgsf] ;flxlTos hLjgofqf l;h{gfdf dfq ;Lldt /x]g . k|lts”n zf/Ll/s cj:yfdf klg kfl/hftn] ;flxlTos tyf u}/;flxlTos ;ª\3–;+:yfx¿df a;]/ g]t[TjbfoL e"ldsf v]lng\ . @)#%—@)#^ ;fnsf] hgcfGbf]ngdf pgsf] ;lqmo ;xeflutf /_of] . cfGbf]ngkZrft\ pgL cf_”;u ;Da4 kf6L{sf] dlxnf ;ª\3sL cWodf lgjf{lrt eOg\ . kf6L{sf] sfddf vf; u/L dlxnf hfu/0f / e”ldut k|lz0fdf pgsf] ;lqmo of]ubfg /_of] . @)#^ ;fndf kfl/hftn] ‘k|ultzLn n]vs–snfsf/ ;ª\3 sf] :yfkgfdf lqmofzLn eO{ o;sf] s]G_Lo ;b:osf] sfo{ef/ jxg ul/g\ . ‘j]bgf ;f+:s[lts kl/jf/ ;u kfl/hftsf] ;Da4tf klg :d/0fLo 5 . o; kl/jf/sf] cfof]hgfdf hgjfbL uLt–;ª\uLtsf] k|rf/ ub}{ kfl/hftn] ef/t / g]kfnsf ljleGg 7fpsf] ofqf ;DkGg ul/g\ . @)$#—$% df pgL k|n];sf] dfl;s k|sfzg pT;fxsf] ;Dkfbgdf ;lqmo eP/ nflug\ . @)$$ ;fndf ‘OG_]gL ;f+:s[lts ;dfh dfgfy{ cWo eOg\ . @)$% ;fndf pgL ‘g]kfn dfgjclwsf/ ;ª\u7g sf] ;+:yfks pkfWo eOg\ . o;kl5 g]kfndf dlxnf d’lQm–cfGbf]ngdf yk an k’¥ofpg pgL ‘clvn g]kfn dlxnf d~r sL ;+:yfks cWo algg\ . @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngdf kfl/hftsf] ;xeflutf ;lqmo ¿kdf /_of] . cf_”;u ;DalGwt ljleGg ;ª\3–;+:yfdf /x]/ kfl/hftn] cfGbf]ngnfO{ an k’¥ofOg\ . o;} l;nl;nfdf r}t # ut] ePsf] sfnf] k§L afwL lj/f]s k|bz{g ug]{ sfo{qmddf klg kfl/hftsf] pkl:ylt lyof] . hgcfGbf]ngsf] ;_ntfkl5 klg kfl/hft Gofo / ;Tosf nflu 86]/ cu|kª\lQmdf pleOg\ . ‘g]kfn /fhsLo k|1f–k|lti7fg sf] k|hftGqLs/0fsf] dfu k”/f u/fpg] ;Gbe{df ‘k|fl1s ;ª\3if{ ;ldlt sf] ;+of]hs eP/ u/]sf] ;ª\3if{ :d/0fLo 5 . @)$* ;fndf ‘aGbL ;xfotf lgof]u gfds ;+:yf vf]nL o;sf] cWotfsf] sfo{ef/ ;efNg k’lug\ . o;afx]s ‘OG6/g];gn _]ldlg:6 P;f]l;P;g, ‘cfp6 /fO6, ‘;f];fO6L _/ cf]d]g hf]u|f_/, ‘Pdg]:6L OG6/g];gn h:tf cGt/f{li6«o ;ª\3–;+:yfx¿df klg kfl/hftsf] ;xeflutf lyof] . ‘;flxTo ;GWof / ‘k|ltef k|jfx df pkl:yt eP/ gjf]lbt ;flxTosf/x¿nfO{ k|]l/t ug]{ sfddf kfl/hftsf] of]ubfg ;/fxgLo /x]sf] 5 . o:tf] k|lts”n zf/Ll/s cj:yfdf /x]/ klg ;flxlTos tyf ;fdflhs ;ª\3–;+:yfdf ;+nUg eO{ ;dfhkl/jt{gsf nflu ;lqmo eP/ nfu]sf] pbfx/0f ljZj;flxTosf] Oltxf;df lj/n} kfOG5 .
kfl/hftn] g]kfnL ;flxTosf nflu h]–hlt of]ubfg lbPsL 5g\, To;sf] t’ngfdf pgnfO{ ;/sf/L kaf6 pk]f g} ul/of] . pgdf /x]sf] lj_f]xL efjgf, k|ultjfbt_{sf] k|lta4tf / dfgjclwsf/;u ;DalGwt ;ª\3–;+:yfx¿;u ;Da4tfsf] sf/0fn] xf]nf kfl/hft @)$^ ;fnsf] hgcfGbf]ngk”j{ / kZrft\ b’j} sfndf ;Qfkaf6 pk]lt /lxg\ . kfl/hft jf:tjdf ;a}vfn] ;Qfsf] ljkdf pleg] :jefjsL n]lvsf lyOg\ . pgsf] lj_f]xL :jefjn] ;a} vfnsf ;Qf:jfy{nfO{ gsf/fTds b[li6n] x]g]{ uYof]{ .
kfl/hft g]kfn cfdfsL dxfg\ 5f]/L x’g\ . g]kfnL hfltsf] gof o’udf hlGdPsL Ps xf]gxf/ k|ltef x’g\ pgL . t/ oL dxfg\ k|ltefn] /fhgLlts Pjd\ k|zf;lgs Ao’/f]qm];Lsf sf/0f g]kfnsf] gful/stf;d]t kfOgg\ . pgL cfhLjg g]kfnL gful/stfsf] sfuhL vf]:6f] gePsL ljlzi6 g]kfnL gful/s eP/ al;g\ . ‘cgful/s eP/ klg kfl/hftdf cToGt tLI0f gful/s st{Joaf]w ljBdfg lyof] . k|hftGqsf nflu hLpHofg lbP/ nl8g\ kfl/hft . t/ ToxL k|hftflGqs ;/sf/n] pgsf] :jf:Yof]krf/sf nflu ;+;b\df s’/f p7]/ klg ;dod} Wofg lbg ;s]g . kfl/hftsf] :jf:Yof]krf/df rfhf]kfhf] ldnfpg pgsf gft]bf/sf] lgj]bg vf]lhof] . Pp6f /fli6«o JolQmTjsf nflu k|zf;lgs Ao’/f]qm];L slt xfaL x’g ;Sbf] /x]5 eGg] s’/fsf] of] Pp6f lgs[i6 pbfx/0f xf] . pkrf/sf nflu kfl/hftnfO{ b]zaflx/ nfg] k|lqmof ;fx«} l9nf] eof] . kfl/hftsf] /fxbfgL lnP/ jL/ c:ktfn cfpbf pgL To;df x:tf/ ug{ g;Sg] eO;s]sL lyOg\ . s:tf] lj8Dagf / hLjge/ sndjL/ eP/ ;ª\3if{/t kfl/hftn] cf_gf] /fxbfgLdf NofKr] nufpg’k¥of] . kfl/hftsf czQm cf}+nf tfg]/ pgsL alxgL ;’sGofn] /fxbfgLdf NofKr] nufOg\ . o;/L o; b]zsf] /fhgLlts lj;ª\ultaLr jL/ c:ktfnsf] ;3g pkrf/sdf @)%! ;fn j}zfv % ut]sf] ldld{/]df xfdLn] ;flxlTos, ;fdflhs Pjd\ /fhgLlts ;+;f/af6 Pp6f c;fwf/0f JolQmTjnfO{ u’dfpg afWo eof}+ .
kfl/hftnfO{ lgd{d cfqmd0f u/]/ ckfª\uh:t} agfpg k’u]sf] bL3{/f]uaf6 d’lQmsf nflu e]nf]/ -@)@^_ / lbNnL -@)@(, @)#), @)#!_ sf c:ktfndf k|of;x¿ eP . b]zleq} pgL k6s–k6s c:ktfndf egf{ eOg\ . of] ;a b]Vbfb]Vb} hgtfsf] ;/sf/ NofPsf xfdLx¿n] hgtfsL n]lvsfsf] pkrf/t_{ ;dod} Wofg lbg ;s]gf}+ . s’hf] z/L/ lnP/ si6k|b :jfledfgL hLjg afRg] ;ª\3if{sL k|ltd”lt{ kfl/hftsf] c;fdlos, dfgl;s tyf zf/Ll/s b’j} ¿kdf si6bfos cGtsf nflu xfdL ;a} cf–cf_gf] txdf lhDd]jf/ 5f}+ . s;}n] pgnfO{ sDo’lg:6 ;flxTosf/ eg]/ lt/:sf/ ug{ vf]h] eg] s;}n] Pp6f ;f3′/f] 3]/fdf aflwg grfx]sf] eg]/ . sltko o; cj:yfk|lt t6:y eP/ lgliqmo a;] . /fhgLlts ;d”x / cf–cf_g} cfTd:yfkgn] kfl/hftsf glhssf ldqx¿;d]t pgL;usf] cfTdLo, dfgjLo ;DaGwaf6 6fl9b} uP_ pgsf sNkgf, ljrf/ / lh1f;fsf s8f / g/d efux¿nfO{ :kz{ ug{ ;s]gg\, pgsf] efj’stf, lgeL{stf / b[9tfnfO{ lrGg ;s]gg\, pgsf syf / Joyfx¿nfO{ pgs} dgsf ljleGg /ª\ux¿df t/ª\lut eP/ x]g{ ;s]gg\ . t/ kfl/hft cf_gf] cf:yfnfO{ cf_g} hLjgsf oyfy{ ef]ufO / cf_g} ljZjf;sf cfwf/df ltvfb}{ uOg\ .
kfl/hft uLt–;ª\uLt eg]kl5 x’?Ss x’lGyg\ . oxL x’?SofOn] ubf{ klg xf]nf pgL /fN_fleq c6fOg\ . ‘;]tf] jg, gLnf] h”g / 3fdsf cldnf lgMZjf;x¿ / ‘au/dflysf] hgfj/ d[To' dg k/fOg\ . pgdf j}rfl/s kl/jt{gx¿ cfP t/ uLt–;ª\uLtsf] /d/d kfg]{ ?dfgL w’gn] pgnfO{ k6Ss} 5f]8]g . /fd]zsf] :j/df d~h’nsf oL zAbx¿ kfl/hftnfO{ ljz]if dg kYof]{—
x]bf{x]b}{ yfs] cfvf, jgs’O/f]n] 9fSof] kfvf
tf/f;u} cfh /flt zLt af]sL d]/f] h”g cfPg… .
kl5 ‘cf:yf kl/jf/ df cfef;n] ufpg] uLtsf oL x/_x¿ klg kfl/hftnfO{ cf}wL dg ky]{—
e’Os’O/f] p8\g yfNof] x}…
e’Os’O/f] p8\g yfNof] ufp–a:tL 9fs]/
sfnf] afbn 8′Ng yfNof] gLnf] cfsfz 5]s]/
p8\b} 5g\ lbzfxLg eO{ /ª\uLrª\uL Kjfvx¿
;[hgfsf cfzfleq t'jfnf]sf 5fkx¿
e’Os’O/f] p8\g yfNof] x}… .
hLjgsf clGtd lbgx¿df o:tf vfnsf uLtx¿n] kfl/hftsf] dgnfO{ ulx/fOaf6 lsg 5f]P, nlnhg /fjnsf uhnx¿n] slxn]sfxL+ kfl/hftnfO{ lsg ?jfpg] uy]{ < o;sf] 5′§} cWoog x’g afsL g} 5 . oL uLt–;ª\uLtsf] w’gdf ?dlNnPsL kfl/hftn] :ki6 eg]sL 5g\— æ…?;sf af6f–rf}af6fx¿df n]lggsf] ;flns 9fn] klg dgleqsf] ;flns 9Nb}g .Æ kfl/hftn] o; ;DaGwdf Pp6f uLt g} n]Vg] ljrf/ u/]sL lyOg\— ‘n]lggsf] ;flns 9Nb}g . t/ pgsf] of] OR5f k”/f x’g g;s] klg d[To'kZrft\ lbjª\ut kfly{j z/L/sf] lz/df n]lggsf] tl:a/ /fVg] OR5f k|s6 u/]af6 kfl/hftsf] hLjgb[li6sf] s]G_ljGb’ s] lyof] eGg] s’/fdf ljjfb ug]{ 7fp 5}g .
cf_”n] lbPsf] ;flxlTos of]ubfgsf nflu kfl/hft ljleGg k’/:sf/ / clegGbgaf6 ;Ddflgt eOg\ . @)@@ ;fndf lz/Lifsf] _”n pkGof;sf nflu pgnfO{ dbg k’/:sf/åf/f ;Ddfg ul/of] . @)$( ;fndf g]kfnL pkGof;;flxTosf ]qdf ljlzi6 of]ubfg lbPaf6 ‘u+sL–j;’Gw/f k’/:sf/ sf] klxnf] k’/:sf/ klg kfOg\ . @)%) ;fndf klxnf] k6s ‘;j{>]i7 kf08′lnlk k’/:sf/ pgsf] sljtf;ª\u|x a}+;fn’ jt{dfgnfO{ k|bfg ul/of] . t/ ck;f]r, of] k’/:sf/sf] 3f]if0ff ePs} lbg Psflaxfg} kfl/hftn] cf_gf] ef}lts b]x Tofu ul/g\ / @)$* ;fndf ‘s]G_Lo g]kfn lz0f ljefu, ;flxTos’~h, lqe’jg ljZjljBfno åf/f kfl/hftsf] clegGbg ul/of] . To:t} @)$( ;fndf pgL ‘g]kfn tfdfª 3]b’ª ;ª\3 / hgdt ;flxlTos dfl;såf/f cleglGbt eOg\ . @)#@ ;fndf kfl/hftnfO{ g]kfn /fhsLo k|1f–k|lti7fgåf/f ljåb\j[lQ k|bfg ul/Psf] lyof] . cd]l/sfsf] d]l/NofG8 ljZjljBfnon] pgsf] pkGof; lz/Lifsf] _”nnfO{ kf7Øqmddf ;dfj]z ug’{ klg ;f] ljZjljBfnon] kfl/hftnfO{ lbPsf] ;Ddfg g} xf] . kfl/hftsf] d[To'kZrft\ sf7df8f}+df ‘kfl/hft :d[lt s]G_ sf] :yfkgf eof] eg] pgs} lgjf;df ;flns lgdf{0f ul/of] .
x/]s dflg;sf cf–cf_g} /x/ / ?lr ePh:t} kfl/hftsf klg cf_g} ?lr / /x/x¿ lyP . Ct’x¿df pgnfO{ ‘jiff{ dg kYof]{ / _”nx¿df ‘u’/f; . xl/of] /ª\u pgsf] dg kg]{ /ª\u lyof] . dg kg]{ vfgf 5\j]nf, df]df], ;’Svf /f]6L, sfe|f], lrG8f], 6df6/ / sf]O/fnf]sf] crf/ lyof] . af;’/Lsf] w’g pgnfO{ c;fWo dg kYof]{ . cf_Gtx¿df pgL cf_gL cleGg alxgL ;’sGofnfO{ clt g} dfof uly{g\ . alxgL ;’sGofsf ;DaGwdf ‘cfTd;+:d/0f df kfl/hftn] n]v]sL 5g\— ædnfO{ yfxf 5}g uª\uf slt kljq 5 t/ dfof / ;xof]usf] efjgf p;sf] 5ftLleq uª\ufsf] kfgLh:t} cgGt 5 . hlt p3fpm, hlt vGofpm, hlt 8′a’NsL df/_ af9L cfPsf] cj:yfdf x’G5 Tof] gbL_ o;sf a]hf]8 pbfx/0fx¿ lbPsL 5] p;n] dnfO{ / c¿x¿nfO{ klg .… h;n] :jfy{nfO{ cf_”af6 l;ª\uf] lems]/ aln r9fOlbg ;S5 ToxL d’6′n] dfq ;fob a’‰g ;S5 ;’sGofnfO{ .Æ
kfl/hftdf ofofj/ aGg] v’a 7″nf] /x/ lyof] . s’lhPsf] z/L/ lnP/ klg pgn] g]kfn–ef/tsf ljleGg :ynx¿sf] e|d0f u/]sL 5g\ . vfgf ksfpg’, hª\un 3′Dg’, hª\unL _”nx¿ kf]N6fel/ l6Kg’, uLt ufpg’, gfRg’, vf]nflsgf/df 3′Dg’, ;’Gb/ 9′ª\ufx¿ a6′Ng’ kfl/hftsf /x/x¿ lyP . o; ;DaGwdf kfl/hftn] cf_gf] ;+:d/0fdf o;/L n]v]sL 5g\— æsfnf], lrKnf] lkr ;8sdf :s]l6ª v]Ng] /x/ gk’u]sL kfl/hft, b]z–ljb]z 3′Db} cf_gf] 8fo/Lsf] kfgfdf cfTdljef]/tfsf] cg’e”lt n]Vb} l_/Gtf x’g] p2]Zo /fVg] kfl/hft, unf vf]n]/ uLt ufpg gkfPsL kfl/hft, l56f]–5l/tf] xftn] efG;fdf sfd ug{ gkfPsL kfl/hft, ¿vsf] 5xf/Ld’lg la5Øf}gfdf Ps /ft lgbfpg rfxg] kfl/hft, kfgL k/]/ p3|]sf] /ftdf _”naf/Llt/ s’b\g dg k/fpg] kfl/hft… . oL ;a} /x/x¿af6 jl~rt /xg k/]sL dnfO{ nfU5 ;fob dleq Pp6L csL{ :jf:gLdfG5] 5, h;sf w]/} rfxgfx¿sf] xTof ePsf] 5 h;nfO{ cfhsL aflx/L kfl/hftn] o;f] ;’d;’Dofpg];Dd df}sf kfplbg . Pp6f ce]B kvf{nkl5 sf]xL t 5 d]/f] k|ltd”lt{ .Æ
of] :jfy{n] lyr]sf] ;+;f/df htf uP klg dflg; gLr x’b} uPsf] kfP/ slxn]sfxL+ kfl/hftsf] dg ;fx«} b’Vg] uYof]{ . o; b’vfOaf6 pTkGg lj/lQmefjnfO{ kfl/hftn] cfTd;+:d/0fdf o;/L JoQm u/]sL 5g\— æcgf:yfsf] kbf{ Roft]/ Ps kN6 dgdf efS5′, olb k’ghL{jgL ;Dej 5 eg] ljwftf / dnfO{ Pp6f :jtGq r/fsf] ¿k lbg”, _”n}_”nsf] la5Øf}gfdf kN6fOlbP klg d dfG5] hlGdg rfxGg .Æ
k|To]s j:t’sf] cWoog p;sf] ultdf ug’{k5{ . ult slxNo} klg ;f]emf] x’b}g . of] 3′dfp/f] psfnL–cf]/fnL, cf]/fnL–psfnL eP/ cufl8 al9/x]sf] x’G5 . kfl/hftsf ;Gbe{df klg of] s’/f nfu” x’G5 . pgnfO{ ultdf a’‰g] k|oTg ul/Pg eg] kfl/hft;DaGwL cWoog Psnsf6] x’g]5 . kfl/hftsf ultzLn ljrf/nfO{ tTsfnLg ;do / ;Gbe{df x]l/g’ cfjZos 5 . o;/L x]bf{ h’g ljrf/df kf]lvP klg kfl/hftsf ;a} s[ltx¿ cf_g} 7fpdf pTs[i6 nfU5g\ . pgsf] d[To'kl5 hLjgel/ pgnfO{ dfof ug]{x¿, ;Ddfg / 3[0ff ug]{x¿ ;a}–;a}n] cf–cf_g} efsfdf zf]sw’g ahfP . ‘Pp6f d[To' klg sqf] emDkf6 x’G5 oxf, ;Dembf d[To';u xf]Og k/Dk/f;u 8/ nfU5… eGg] kfl/hftsf] clGtd zjofqf nfdf–k/Dk/fcg’;f/ g} tfdfª 3]b’ªsf afhfx¿ 3Gsfpb} ul/of] . kfl/hft gx’g’sf], lz/Lifsf] _”n gx’g’sf], kxf8 lgbfpg’sf] 68\sf/f] cg’e”lt ;a}nfO{ cf–cf_g} k|sf/n] eof] .
g]kfnL ;flxTohut\sL oL cd/ k|ltef kfl/hftnfO{ ca xfdL ;z/L/ e]6\g ;Sb}gf}+ . xfdL pgnfO{ pgsf efj’s, uDeL/ Pjd\ lj_f]xL ljrf/leq dfq e]6\5f}+, pgsf s[ltx¿df dfq e]6\5f}+ . lz/Lifsf] _”ndf _’n]sL 5g\ pgL, tf]/Laf/L af6f / ;kgfx¿df /d]sL 5g\ pgL, kvf{nleq / aflx/ ub}{ clgbf] kxf8em}+ l7ª\u of] b]zsf] df6f]df plePsL 5g\ pgL . ToxL kxf8sf eL/kfvfdf _}lnb} lx8\g] :jR5 ;dL/sf] tfndf gflr/x]sf w”kL–;Nnf / nfnLu’/f;sf] _]bdf cfTdljef]/ x’b} ;’uGw af]s]/ 8′ln/x]sL 5g\ pgL— tkfO{+–xfdL ;a}sL >4fsL d”lt{ kfl/hft .